Powstanie, etapy rozwoju i objawy raka


W zeszłym roku 180 tysięcy osób w Polsce zmarło w wyniku nowotworów, w większości złośliwych, w tym raka. Mimo powszechności tego schorzenia, bardzo często niewiele wiemy o jego epidemiologii. Dowiedz się, jak powstaje rak, jakie są etapy rozwoju i w jaki sposób może się objawiać.

Powstanie

Medycyna wyróżnia tak zwany stan przedrakowy, który może doprowadzić do rozwoju raka. Są to: polipowatość rodzinna jelita grubego, rogowacenie białe krtani oraz modzelowaty wrzód trawienny żołądka. Jednak tylko w niektórych sytuacjach można być pewnym, że dany stan przekształci się w raka.

Rak rozwija się podobnie do innych nowotworów złośliwych. Rozpoczyna się od nieprawidłowego rozrostu komórek, które zamiast zostać zreperowane lub usunięte, kumulują błędy genetyczne. Wówczas komórki tkanki nabłonkowej tworzące dany narząd zaczynają się rozmnażać poza kontrolą. W ten sposób powstaje guz, który z czasem stopniowo się powiększa.

Etapy rozwoju

  • inicjacja – pierwsze zmiany genetyczne,
  • promocja – utrwalenie się zmian,
  • progresja – powielanie się zmian w granicach tkanki danego narządu,
  • rozplem niekontrolowany – wydzielanie cytokin, stymulujących wzrost danych komórek,
  • inwazja początkowa – zmiany pojawiają się w innej tkance,
  • inwazja zaawansowana – zmienione komórki występują we krwi i chłonce,
  • przerzutowanie – pojawiają się wtórne zmiany nowotworowe.

 Objawy

  • nieustający ból głowy,
  • napady padaczki,
  • powiększone węzły chłonne na szyi i pod pachami,
  • chrypa, zaburzenia przełykania, ciągły kaszel, duszności,
  • zaburzenia krzepnięcia krwi,
  • powiększenie obwodu brzucha albo nieuzasadniony spadek masy ciała,
  • zmiana wyglądu znamion barwnikowych,
  • zmiana rytmu wypróżnień,
  • utrata apetytu, anemia, osłabienie, mdłości, wymioty,
  • ogólne przygnębienie, senność.

Poza powyższymi objawami u mężczyzn może wystąpić obrzęk jąder, a u kobiet guzek piersi, zmiana wyglądu skóry, upławy oraz krwawienie. Po ich zaobserwowaniu należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. Warto przy tym wziąć pod uwagę fakt, że rak zaczyna się o wiele wcześniej od wystąpienia pierwszych dolegliwości. Szacuje się, że w przypadku raka piersi jest to 8 lat, a raka oskrzeli – 15 lat. Właśnie dlatego tak istotne jest wykonywanie badań profilaktycznych, które umożliwiają wcześniejsze wykrycie zmian.